نقش تحسین در افزایش انگیزه کودکان

نقش تحسین در افزایش انگیزه کودکان
دکتر معصومه بهبودی

دکتر معصومه بهبودی

دکتر معصومه بهبودی مدیریت مرکز دارای پروانه اشتغال از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران به شماره 1305 و مجوز مرکز از بهزیستی استان تهران

کودکان از این که مورد تحسین و تشویق قرار می‌گیرند بسیار لذت می‌برند.به نظر می‌رسد در ارتباط با همه کودکان تشویق بسیار بیشتر از تنبیه وتحقیر می‌تواند ایجاد کننده رفتار مطلوب باشد.کودکانی که اغلب اوقات مورد بی اعتنایی والدین قرار می‌گیرند، انگیزه ای برای انجام رفتار های خوب پیدا نمی‌کنند زیرا چنین استنباط می‌کنند که خوب بودن آن ها نیز مورد بی اعتنایی قرار خواهد گرفت.

تشویق علاوه بر ایجاد لذت در کودک، می‌بایست پوشش دهنده نیازهای زیر باشد تا بتواند باعث افزایش انگیزه در کودکان شود.

این نیازها عبارتند از:

1_ کودکان نیاز دارند، اطمینان یابند که کسی برای آن ها اهمیت و احترام قائل است.

آن ها بدین وسیله متوجه می‌شوند کسی یا کسانی در فکر شادی آن ها هستند ودر کل این را درمی‌یابند که دوست داشتنی هستند و این مسئله باعث افزایش عزت نفس در آن ها خواهد شد.

2_ آن ها نیاز دارند به آن ها گفته شود که چه کاری را باید انجام دهند و کار درست کدام است.

این امر ازطریق تشویق صحیح ایجاد می‌شود درحالی که تنبیه حاکی از این است که کار بخصوصی غلط است و روش صحیح آن کار را نشان نمی‌دهد.

3_ کودکان نیاز دارند مطمئن شوند که باعث مسرت وشادی والدین هستند و دوست دارند که سعی وتلاش آنها مورد توجه والدین قرار گیرد.

والدین می‌توانند از طریق قدردانی وتشکر به وسیله کلمات، به شکل فیزیکی (درآغوش کشیدن، لبخند زدن و دست دادن)، باصرف وقت و یا تقدیم هدایا، کودک خود مورد تشویق قرار دهند ونیازهای مطرح شده را ارضاء نمایند.

تمجید و تحسین به چه معنایی است؟

تمجید و تحسین به معنای نشان دادن توجه و قدر دانی است، تحسین هیچ گاه به معنای قضاوت و تأیید مشروط نیست. قضاوت در مورد کارهایی انجام می‌شود که باید خوب باشند، در حالی که در تحسین، تلاش های کودک مورد قدردانی قرار می‌گیرند. در هنگام تحسین باید واژه هایی به کار برده شوند که نشانه توجه وقدردانی باشند نه داوری و قضاوت.

برای انجام تحسین اثرگذار لازم است به موارد زیر توجه شود:

1_ فرایند سعی و کوشش را مورد تحسین قرار دهید نه محصول و نتیجه را.

به خصوص این مسئله زمانی اهمیت پیدا می‌کند که کودکان کوچک هستند و ممکن است نتوانند عملکردهای کاملی نشان دهند. مثلاً نتوانند به خوبی بنویسند یا نقاشی کنند. این نکته را به خاطر داشته باشید که: در آغاز یادگیری هر مهارتی می‌بایست بیشتر از نتیجه، فرایند کار مورد تحسین قرار گیرد تا کودک به نتیجه مطلوب نزدیک شود.

2_ عملکرد او را مورد تحسین قرار دهید نه خودش را.

کودکان نیاز دارند به خاطر همان چیزی که هستند، بدون در نظر گرفتن آن چه که می‌توانند انجام دهند مورد تایید و پذیرش قرار بگیرند. پذیرش کودکان می‌بایست بدون قید وشرط باشد. به یاد داشته باشید که تحسین وتمجید باید در مورد عملکردهای کودک انجام شود نه در مورد خودش و خصوصیات شخصیتی اش.اگر والدین تنها زمانی که کودک استعداد وشایستگی نشان می‌دهد، او را قبول و تأیید کنند، کودک در محیطی ناامن به جستجوی کمال خواهد پرداخت و انگیزه ای برای انجام اعمال خوب نخواهد داشت.

3_ عملکرد دقیق ومشخصی را مورد تمجید قرار دهید.

با ذکر جزئیات بیان کنید که که کجای عملکرد قابل تحسین است تا کودک بداند که کدام قسمت ها را به طور صحیح انجام نداده است تا در صدد اصلاح آنها بر آید.

4_ تمجید وتحسین را به شکلی صریح بیان کنید.

تحسین نباید با اشاره به شکست های گذشته همراه باشد.به طور مثال بیان این جمله که: امروز به موقع تکالیف را تمام کردی، چرا دیروز این کار را نکردی، تأثیر مثبت تحسین را از بین می‌برد.

5_ تمجید را به صورت خودانگیخته ابراز کنید.

بدون فوت وقت، پس از انجام کار مطلوب، تمجید را ارائه دهید نه پس از تفکر و اندیشه، از طرف دیگر آن را در حضور کودک بگویید، در کنارش بمانید، به او نگاه کنید و تشویق را ارائه دهید.

6_ ارتباط لمسی را در کنار تحسین کلامی قرار دهید.

کودک خود را در آغوش بگیرید، او را ببوسید ولبخند بزنید. گاهی از اوقات این اعمال بیش از بیان شفاهی موثر هستند.

7_ هر مرحله از پیشرفت کودک را مورد تحسین قرار دهید.

هنگامی که کودک مشغول تکمیل کار مطلوب است، به هر زنجیره از جریان و پیشرفت توجه کنید وآن را تشویق نمائید. این امر باعث عملکرد بهتر در زنجیره های بعدی می‌شود. از طرفی کودک در محیطی ایمن و با آسودگی خاطر به فرایند کار خود ادامه خواهد داد.

8_ اجازه دهید کودک، خود را صاحب موفقیت بداند.

بعضی از روش های تحسین باعث می‌شود که کودک لذت موفقیت را احساس نکند. مانند : ((فوق العاده است، تو قبول شدی، اگر من تو را برای شرکت در کلاس تقویتی تشویق نمی‌کردم، این اتفاق نمی‌افتاد.)) بگذارید کودک موفقیت را متعلق به خود بداند و قابلیت های خود را باور نماید.

 
دکتر پریسا خسروتاش متخصص روانشناسی کودک و نوجوان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را به دوستان خود به اشتراک بگذارید

خواننده گرامی

آیا می دانستید بسیاری از مشکلات شخصی و گروهی با کمک گرفتن از مشاوران منخصص به راحتی قابل حل می باشد.

دیر اقدام نکنید

به راحتی با کارشناسان ما در تماس باشید تا شما را برای انتخاب مشاور راهنمایی نمایند.
اینجا کلیک نمایید

لیست محتوا

مرکز مشاوره

با ما تماس بگیرید تا با برترین مشاوران کشور مشاوره داشته باشید

مرکز مشاوره مهستا