اختلال شخصیت
admin
admin

در ابتدا اگر بخواهیم ، تعریفی از شخصیت داشته باشیم . می توانیم ، بگوییم . شخصیت بیان گر ویژگی های فردی شامل : الگوهای ثابت فکری ، عاطفی و رفتاری است . و اختلال شخصیت نوعی اختلال روانی است . که در آن  الگوی فکری ، عملکرد و رفتار فرد در آن ناسالم می شود . می توان گفت :

از  ویژگی اصلی  اختلال شخصیت ، رفتارهای خشک و غیر قابل انعطاف است . معمولا اختلال شخصیت در سنین نوجوانی یا اوائل بزرگسالی شروع می شود . و با رسیدن به میانسالی شدت آن کم می شود .

اختلال شخصیت چیست ؟

در تعریف اختلال شخصیت می توان گفت : اختلال شخصیت به معنای  رفتارهای ناسازگار و انعطاف‌ناپذیر در برخورد با محیط و موقعیت‌ها است .

اشخاصی که به اختلال‌های شخصیتی دچار هستند . شخصیتی ناسازگار و غیر قابل انعطاف دارند . و در برابر تغییرات از خود مقاومت نشان می دهند . و بیشتر بر این باور هستند . که دیگران باید خود را تغییر دهند . تا با آن ها سازگار شوند . همین طور اشخاص مبتلا به اختلال شخصیت بر این باور هستند . که توانایی های آن ها بیهوده ، برای زندگی عادی می گذرد .

اختلال شخصیت دارای 4 ویژگی بارز است .  که عبارتند از :

  •  دارای حالات  پریشانی ، ناراحتی و تجربه عذاب هیجانی یا جسمانی در زندگی روزمره
  • کارهایی را انجام می دهند  . که خود و دیگران را به خطر می اندازند.
  • کاهش توانایی فرد در انجام کارهای روزمره به طوری که بیمار نمی تواند ، کارهای روزمره خود را انجام دهد.  یا نمی تواند کارهای خود را به خوبی انجام دهد .
  • غیر قابل قبول از لحاظ اجتماعی و فرهنگی

نکته : با توجه به این که اختلال شخصیت به  انواع مختلفی تقسیم می شود  . نوع رفتار ، احساسات و اندیشه فرد مبتلا به اختلال شخصیت به نوعی از اختلال شخصیت که فرد به آن مبتلا است ؛ مرتبط می شود .

علت ابتلاء به اختلال شخصیت چیست ؟

در مورد دلیل ابتلا به اختلال شخصیت در میان پژوهشگران توافق نظر وجود ندارد . در حالی که  بعضی از محقیقن معتقد هستند . که  دلیل اصلی اختلال شخصیت مرتبط با تجربیات دوران کودکی است . که جلوی رشد الگوی فکری و رفتاری بیمار را گرفته‌ است ، و برخی دیگر از محققین دلایل  بیولوژیک و ژنتیک را در علت ابتلاء به  اختلال شخصیت  دخیل می‌دانند .

انواع اختلال شخصیت ( طبقه بندی اختلال شخصیت )

دسته اول : افراد عجیب و نامتعارف است .

که اختلال شخصیت پارانوئید ، اختلال شخصیت اسکیزوئید و اختلال شخصیت اسکیزوتایپال در این دسته قرار می گیرند  .

 شخصیت پارانوئید :

افرادی مشکوک و بی اعتماد به دیگران هستند . که اغلب متخاصم و پر خاشگر  هستند . و حالت تدافعی و حساسیت بیش از حد به دیگران دارند . آن ها مسئولیت این نوع رفتار خود را بر عهده نمی گیرند . و دیگران را مقصر نوع رفتار خود می دانند .

 شخصیت اسکیزوئید :

افرادی منزوی ، گوشه گیر ، خجالتی و از نظر هیجانی سرد هستند . و علاقه ای به برقراری روابط اجتماعی ندارند . این اختلال با علائمی مانند : گرایش به یک زندگی فردی و تنها  ، بی تفاوتی ، پنهان کاری ، سردی عاطفی و جداشوندگی فرد از دیگران خود را نشان می دهد .

 شخصیت اسکیزوتایپال :

افرادی با عقاید و افکار عجیب و مدام در حال شک و نگرانی هستند . این اختلال با ویژگی هایی مانند :  بدگمانی ، ترس اجتماعی ، علاقه به انزوای اجتماعی  ، تفکر جادویی همراه است . این افراد سعی می کنند . با دیگران ارتباط برقرار نکنند . و تصور می کنند .  افراد دیگر برای آن ها خطرناک هستند .

دسته دوم : افراد نمایشی –  احساساتی ، دمدمی و عمل کردن بدون فکر قبلی است .

که اختلال ضد اجتماعی ، اختلال شخصیتی مرزی ، اختلال شخصیت نمایشی  و اختلال شخصیت خودشیفته در این دسته  قرار می گیرند  .

اختلال ضد اجتماعی :  در این اختلال که در مردان بیشتر از زنان دیده می شود . فرد نمی تواند ،  خود را  با موازین یا قوانین اجتماعی سازگار کند . و در برابر رفتارهایش نیز  احساس شرم ، اضطراب و گناه ندارد . از مشخصه بارز  این اختلال، انجام  مداوم کارهایی ضد اجتماعی بر خلاف عرف  یا خلاف قانون است .

که البته این  به معنا یا مترادف  بزهکاری نیست .

 شخصیتی مرزی:

از مهم ترین مشخصه این اختلال حالات ناپایدار عاطفی ، رفتاری ، خلقی ، روابط ابژه‌ای ، و خودانگاره است .

در واقع شخصیت مرزی الگوی فراگیر بی­‌ثباتی در عواطف ، روابط بین‌فردی ، خود انگاره به همراه تکانشگری، رفتارهای خودکشی ، احساس‌­های مزمن پوچی و اندیشه‌­پردازی پارانویایی گذرا و مرتبط با تنیدگی است  .که در اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه­‌های گوناگون خود را نشان می‌دهد .

 شخصیت نمایشی :

همان طور که از نامش پیداست . افرادی  هیجانی و تحریک‌پذیر هستند . که  رفتارهای برون گرایانه و نمایشی دارند . این افراد با اینکه رفتار پر زرق و برق و متظاهرانه دارند . ولی دل‌بستگی عمیقی را در طولانی‌مدت نمی‌توانند ؛ حفظ کنند .

این افراد هیجان‌ها و روابطی پرشور، ولی در عین حال سطحی ، بی ثبات  و پیوسته در حال تغییر دارند .  آن ها قادر هستند . به سرعت، روابط صمیمانه پرشوری را برقرار ‌کنند ، ولی خیلی زود خسته شده و احساس می‌کنند . که از آن ها قدرشناسی کافی به عمل نیامده است .

اختلال خود شیفته :

در این مورد فرد خود را شخصی بزرگ ، مشهور ، مهم و خاص می‌داند . و به‌صورت اغراق‌آمیز احساس لیاقت و توانایی می‌کند .

حس خودپسندی و سزاوار بودن ، خود برتری ، تکبر ، انتظار احترام و تحسین از طرف دیگران از ویژگی های این دسته از افراد است . این افراد هرگونه نگرانی درباره نیازها ، مشکلات و احساسات دیگران را از ذهن خود خارج می‌سازند .  و خود را برتر از دیگران می‌دانند . و هنگامی که نمی‌توانند ، انتظارات غیرواقع گرایانه و غیر ممکن خود را برآورده سازند .  دچار نا امیدی می‌شوند .

دسته سوم : افراد مضطرب و هراسان

شخصیت دوری گزین ، شخصیت وابسته و  شخصیت وسواسی جبری در دسته سوم یعنی افراد مضطرب و هراسان قرار می گیرند .

 علائم دل آشوبی و راه های درمان اضطراب و دل شوره

  دوری گزین  یا اجتنابی :

این افراد از اجتماع به خاطر ترس از تمسخر و تحقیر شدن ، پرهیز  یا دوری می کنند . و خود را بی عرضه می دانند .

این افراد علائمی مانند   احساس بی‌لیاقتی ، حساسیت شدید به ارزیابی منفی و اجتناب از تعامل اجتماعی ، با وجود میل شدید به نزدیکی به دیگران از خود نشان می‌دهند . و تمایل دارند . خود را تنها ، مضطرب ، پریشان ،  ناخواسته و جدا از دیگران بدانند  .

  وابسته :

در این اختلال فرد وابستگی روانی شدید به افراد دیگر دارد . و به دلیل ناتوانی در مستقل عمل کردن بسیار آسیب پذیر بوده و روابط اجتماعی وی محدود به افرادی می شود . که می تواند به آن ها تکیه کند . و اگر تکیه گاه مناسبی پیدا نکند . دچار افسردگی می شود .

این اختلال شخصیت یک وضعیت بلند مدت است  .که در آن بیمار به شدت  برای نیازهای عاطفی و جسمی خود به دیگران وابسته و متکی است . این بیماری با روش های درمانی مانند رفتار درمانی و روان درمانی به خوبی قابل درمان است .

پیشنهاد می شود  . جهت آشنایی با روش های رفتار درمانی مطلب” رفتاردرمانی چیست؟” را از قسمت  مقالات مطالعه فرمایید .

  وسواسی جبری :

این دسته از افراد به شدت کمال گرا و انعطاف ناپذیر هستند . این افراد همیشه نگران کنترل تمامی جزئیات مربوط به مسائل  هستند  و معتقد هستند ، تمام  جزئیات باید در سر جای خودش باشد . این افراد به دیگران اعتماد نداشته و توانایی تفویض اختیار به دیگران را ندارند . زندگی این دسته از افراد بدون انعطاف توسط مقررات خاص خودشان کنترل می شود .

در آخر

برای تشخیص اختلال شخصیت دیدن یک یا دو علامت کافی نیست . در این بیماری باید نشانه‌ها یا علائم  آن به صورت مزمن و فراگیر ،  روی جنبه‌های مختلف و مهم زندگی فرد  مانند روابط اجتماعی ، شغلی ، تحصیلی ، روابط با دیگران و ..   تاثیر گذاشته باشد . توصیه می شود  .

با دیدن نشانه هایی از اختلال شخصیت  هیچ گاه بنابر نظر خود یا افراد غیر متخصص اقدام به تشخیص و درمان نکنید  .

بلکه در صورت مشاهده علائم اختلال شخصیت برای تشخیص صحیح حتما به مراکز مشاوره مراجعه نمایید . تا ضمن گفتگو و دریافت  مشاوره از تخصص علمی  روانشناسان در این حوزه  برای تشخیص و شناسایی دقیق  وبررسی راه های  درمانی آن کمک و راهنمایی  بگیرید .

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را به دوستان خود به اشتراک بگذارید

خواننده گرامی

آیا می دانستید بسیاری از مشکلات شخصی و گروهی با کمک گرفتن از مشاوران منخصص به راحتی قابل حل می باشد.

دیر اقدام نکنید

به راحتی با کارشناسان ما در تماس باشید تا شما را برای انتخاب مشاور راهنمایی نمایند.
اینجا کلیک نمایید
لیست محتوا