من و واکنش هایم به دنیا

خانم محبوبه علی محمدی

خانم محبوبه علی محمدی

من محبوبه علی محمدی هستم فارغ التحصیل رشته روان شناسی تربیتی ازدانشگاه الزهراس،به مدت ۲۱سال درحوزه تخصصی ام مشغول به کار اموزش ومشاوره هستم دراین مدت چندین کارگاه اموزشی در زمینه های ارامش در زندگی فردی وخانوادگی ،خودشناسی،تحلیل ارتیاط متقابل(نظریه ta)،طرحواره درمانی وروش های نوین تربیتی را برگژارکرده ام ومشاوره های متعددی در حوزه خانواده وکودک ونوجوان انجام داده ام .حوزه های مورد علاقه ام رشد شخصی مراجعان وافزایش سطح ارامش فردی وخانوادگی انها می باشد

مقدمه

این نوشتار در دو بخش تهیه شده است. در بخش اول چهار نوع پاسخ انسان به پدیده ها و محرک ها تعریف و توضیح داده می شود و در قسمت دوم ارتباط بین این موضوع با تیپ های شخصیتی A و B و آرامش در زندگی مورد بررسی قرار می گیرد.

بحث اصلی:

ما به چهارگونه متفاوت به پدیده ها اتفاقات پیرامون خود پاسخ می دهیم . این چهار مدل عبارتند از:

نوع اول) پاسخ های سریع، واکنشی یا عکس العملی و بدون تأمل

نوع دوم) پاسخ های تاخیری و با تأمل

نوع سوم) پاسخ های پیش بینی کننده و زمان بر

نوع چهارم) پاسخ های خلاقانه و جدید

نوع اول) پاسخ های سریع، واکنشی و با تأمل:

غالبا نحوه پاسخ ما به محیط و محرک هایش از این دسته است به این ترتیب که ما اولین و سریع ترین واکنشی که از ذهنمان می گذرد را تبدیل به کلام یا رفتار کرده و آن را ابراز می کنیم. وقتی ضربه به زانو وارد شود ناخوداگاه حرکت رو به بالا انجام میدهد؛ با ورود نور زیاد به چشم مردمک تنگ می شود؛ با گرمای شدید بدن شروع به تعریق می کند ، همه ی این نوع رفتارهای عکس العملی و بدون فکر به گونه ای با حفظ بقای ما ارتباط دارد اما در روابط خانوادگی ، اجتمایی و انسانی متاسفانه رفتار های واکنشی و سریع و آنی اغلب به ضرر ما تمام می شود.

حتما شما هم این جمله را بارها با خود تکرار کرده اید که کاش این حرف را نمی زدم یا فلان کار را انجام نمی دادم، کاش کمی صبر یا کمی فکر می کردم. اینها نتیجه عکس العملی و آنی رفتار کردن است.

پس بطور خلاصه می توان گفت به جز مواردی که برای حفظ جانمان ضروری است که واکنشی و سریع عمل کنیم در سایر موارد این پاسخ ها باید تا حد امکان محدود شود. حتما می پرسید چگونه؟

آسان ترین پاسخ به این سوال این است که قبل از دست زدن به کاری از یک تا پنج را برعکس بشمارید. برای عادت کردن به این توصیه بهتر است چند روز مدام این شمردن را به خود گوشزد کنید ، با تکرار و مداومت حتما تاثیرش را خواهید دید.

نوع دوم) پاسخ های تاخیری و با تأمل :

هرگاه برای یافتن رفتار معقولانه تر کمی مکث و تعمل کنیم پاسخمان تاخیری و با تأمل خواهد بود. این دسته رفتارها اغلب از پختگی و سلامت بیشتری برخوردار هستند و کامل تر و معقول تر بنظر می رسند.

جواب های تاخیری اغلب براساس تجربه آموخته می شوند وقتی رفتارهای بی تأمل و سریع برایمان دردسرهای زیادی درست کردند دیگر به مرور به ما می آموزند در موارد جدید با تأمل و تفکر بیشتری پاسخ بدهیم. در این صورت سکوت کردن های ما بیشتر از موارد حرف زدن خواهد شد و اعمالمان کمتر تکانشی و نسنجیده خواهد بود. در اینگونه موارد اغلب به خود می گوییم چه خوب شد زود جواب ندادم یا زود رفتار نکردم یا سریع قضاوت نکردم.

نوع سوم) پاسخ های پیش بینی کننده و زمان بر :

در حالت پیش بینی کنندگی تأمل و صبر ما به دادن پاسخ مناسب، خیلی زیاد می شود لذا ما در این وضع بیشتر آدم های فکری هستیم تا آدم عملی و رفتاری ، چون مدام در فکرمان در حال بالا و پایین کردن جواب ها هستیم؛اگر این حرف را بزنم این معنی را می دهد، اگر آن حرف را بگویم اینگونه قضاوت خواهم شد، با این رفتارم چنان می شود و با آن رفتارم چنین می شود. …

در این دسته پاسخ ها ما عموما بدنبال امنیت کامل می گردیم ، دنبال بهترین حرف ها و رفتارها ، هرچند این ها حق مسلم ما است اما متاسفانه زمان و امکانات همیشه در اختیار ما نیست لذا در حالت پیش بینی کنندگی ما اغلب زمان مناسب و حساس پاسخ دهی را از دست می دهیم و لذا بیش از آنکه پیروز شویم شکست می خوریم. تنها زمانی اینگونه پاسخ ها سودمند هستند که با در نظر گرفتن زمان مقتضی و امکانات موجود به مشورت با اهل فن بپردازیم و نتایج این مشورت ها را عملا در پاسخ هایمان لحاظ کنیم. طبیعی است که هرقدر حساسیت پاسخ بالاتر برود لازم است برای حفظ امنیت و یافتن پاسخ مناسب پیش بینی کننده تر باشیم.

خود گویه های آدم های پیش بینی کننده غالبا به این صورت است : کاش زودتر تصمیم گرفته بودم، حیف که زمان را از دست دادم، دیگر چنین امکاناتی را در اختیارم قرار نمی گیرد و مانند آن.

نوع چهارم)پاسخ های خلاقانه و تازه :

زمانی که با قدرت و اعتماد به نفس(واقعی) بالا به همه ی گزینه های موجود نه می گوییم باور داریم می شود گزینه جدیدی یافت بدنبال ایجاد پاسخی خلاقانه هستیم مهم ترین ویژگی که ما را به یافتن پاسخ خلاقانه، نو و جدید هدایت می کند ویژگی و مهارت حل مسئله است. متاسفانه بسیاری از ما هنگامی که به مشکل برمی خوریم یا آن را نادیده می گیریم و منفعلانه به تماشا می نشینیم تا ببینیم چه می شود یا کار های اضافی و انرژی بر که هیچ کمکی به حل مسئله نمی کند انجام می دهیم  و یا خشمگین، غمگین و مضطرب می شویم و شوربختانه هیکچدام از این شیوه ها مسئله را خل نمی کند، اما هنگام مواجه با مشکلات تعداد قلیلی از ما نگاه حل مسئله دارند به دل آن می زنند، با دیگران مشورت می کنند و بالاخره راهی برای برطرف کردن یا مدیریت آن پیدا می کنند. بنابر این اگر توانستیم پاسخ های نو و تازه به مسایل زندگیمان پیدا کنیم حتما علاوه بر خودمان به بشریت خدمت کرده ایم.

اینگونه افراد غالبا در گفت و گوی ذهنی با خودشان می گویند شاید راه بهتری هم باشد، شاید بشه حرف مؤثر تری پیدا کنم و آن را بگویم.

تعدادی نمونه و مثال از ۴ نوع پاسخ دهی به پدیده ها :

پاسخ درست پاسخ نادرست
نوع اول=      پاسخ انعکاسی در وسط خیابان یک ماشین با سرعت زیاد به سمت من می آید و من سریع به سمت عقب برمی گردم. در فضای مجازی در گروهی که عضو هستم صحبتی در مورد خودم یا رفتارم مطرح می شود که خوشایند من نیست و من بلافاصله از گروه خارج می شوم.
نوع دوم= رفتار تاخیری کسی به دو دلیلی به من ناسزا می گوید اما من بلافاصله تلافی نمی کنم و با کمی مکث هم فضا را آرام می کنم هم خودم را. در خیابان می بینم کسی درحال افتادن است اگر سریع بجنبم می توانم مانع افتادنش شوم اما تاخیر می کنم و محکم به زمین می خورد.
نوع سوم=     رفتار پیش بینی کنندگی آقایی به خواستگاری من آمده است و من تا حد ممکن به پیش بینی شرایط و ویژگی های مثبت و منفی او و اثراتش در زندگی مشترک می پردازم تا تصمیم بهتری بگیرم. در خرید یک منزل شخصی آنقدر دچار وسواس پیش بینی می شوم و بالا و پایین می کنم که زمان را از دست داده و دیگر قدرت مالی خرید آن منزل را از دست می دهم یا دیگری آن را خریداری می کند.
نوع چهارم=   پاسخ و رفتار خلاقانه برای رسیدن به یک مقصد راه های قبلی موجود است اما هرکدام معایبی دارد ؛ با تفکر و تجربه یک مسیر جدید می یابم و زودتر و راحت تر به آن مقصد می رسم. طرحی برای آشتی دادن دو نفر به ذهنم رسیده یا می خواهم کسی را شگفت زده و خوشحال کنم اما روش تازه من با شرایط آن ها همخوانی ندارد و طرح خلاقانه من نتیجه برعکس می دهد.

12 پاسخ

  1. ممنونم از خانم دکتر بابت این مطلب عالی و راه حل خوبی که برای محدود کردن پاسخ های نوع یک آموزش دادند
    یک دنیا سپاس 🌹

  2. خیلی خوب و ومفید بود
    من در شرایطی این مطلب رو خوندم که داشتم فکر میکردم چه رفتار های درست و چه رفتار های غلطی دارم و فهمیدم این رفتار ها برای همه هست و فهمیدم در شرایط متفاوت واکنش های متفاوتی دارم که بعضی وقت ها از نوع پاسخ درست و بعضی وقت ها از نوع پاسخ نادرسته
    و نتیجه گرفتم که از هر کدوم از واکنش ها باید پاسخ درستش رو توی خودم تقویت کنم

  3. با سلام خدمت استاد گرامی
    سپاس فراوان بسیار عالی وکاربردی👌
    امیدوارم بتونیم باز هم از مطالب خوب شما بهره مند شویم🌷🌵🌷

  4. با سلام خدمت استاد گرامی
    سپاس فراوان بسیار عالی وکاربردی👌 امیدوارم بتونیم باز هم از مطالب خوب شما بهره مند شویم🌷🌵🌷

  5. با عرض سلام و خدا قوت خدمت یکی از عزیزترین و موثرترین افراد زندگیم…
    محبوبه جان عزیزم امیدوارم سالیان سال چون خورشید بدرخشید و به دلهایمان نور آگاهی بتابانید…
    همیشه شاگردتان: سعیده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مطلب را به دوستان خود به اشتراک بگذارید

خواننده گرامی

آیا می دانستید بسیاری از مشکلات شخصی و گروهی با کمک گرفتن از مشاوران منخصص به راحتی قابل حل می باشد.

دیر اقدام نکنید

به راحتی با کارشناسان ما در تماس باشید تا شما را برای انتخاب مشاور راهنمایی نمایند.
اینجا کلیک نمایید

لیست محتوا

مرکز مشاوره

با ما تماس بگیرید تا با برترین مشاوران کشور مشاوره داشته باشید

مرکز مشاوره مهستا